Ylmy-okuw merkezler

Wodorod energetikasy merkezi

18 Fewral 2022

                                                                               I.  Umumy düzgünler

         1.1. Ýagşygeldi  Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz  uniwersitetinde  Wodorod  energetikasy merkezi  (mundan beýläk – Merkez), Ýagşygeldi Kakaýew  adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň (mundan  beýläk – uniwersitet)  Türkmenistanyň  Prezidentiniň  2022-nji ýylyň 28-nji ýanwarynda çykaran  2581-nji karary bilen  tassyklanan  “Türkmenistanyň wodorod energetikasy babatda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek  boýunça  2022-2023-nji  ýyllar üçin  Ýol kartasynyň   ” Meýilnamasyna  laýyklykda  döredildi we ol uniwersitetiň gurluş düzümine degişli bolup, Türkmenistanda  wodorod energetikasy pudagyny döretmek we ösdürmek  maksady bilen, ýokary  derejeli hünärmenleri   taýýarlamak hem-de bu  ugurda halkara ylmy hyzmatdaşlygy   ýola goýmak işlerini guraýar we amala aşyrýar. Merkez edara görnüşli tarap  bolup durmaýar.

         1.2. Merkez öz işini amala aşyranda Türkmenistanda hereket edýän kanunçylyk  namalaryna, Türkmenistanyň  Bilim ministrliginiň kadalaşdyryş-usulyýet   resminamalaryna, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň tabşyryklaryna  we   görkezmelerine, Uniwersitetiň  Tertipnamasyna we rektoryň buýruklaryna hem-de    görkezmelerine, şu Düzgünnama esaslanýar.

        1.3. Merkeziň işi meýletin jemgyýetçilik başlangyçlary esasynda amala aşyrylýar.

        1.4. Merkez öz işini onuň ýolbaşçysy  tarapyndan işlenip düzülýän we uniwersitetiň   rektory tarapyndan tassyklanylýan ýyllyk we uzak möhletli  tematiki    meýilnamalara laýyklykda alyp barýar.

        1.5. Merkez öz öňünde  goýlan  wezipeleri ýerine ýetirmek maksady bilen, uniwersitetiň   adyndan ministrlikleriň we pudak edaralarynyň degişli kärhanalary we   guramalary, ylmy-barlag institutlary bilen ylmy-okuw hyzmatdaşlyk   babatynda    şertnamalary  baglaşyp biler.

         1.6. Merkezi  üýtgedip gurmak we ýatyrmak uniwersitetiň Tertipnamasyna   laýyklykda    rektoryň buýrugy esasynda amala aşyrylýar.

                                                                             II. Merkeziň maksady we wezipeleri

         2.1. Merkeziň  esasy  maksady  Türkmenistanda  wodorod  energetikasy  pudagyny  döretmek  we  ösdürmek  maksady  bilen,  ýokary derejeli  hünärmenleri  taýýarlamakdan   hem-de  bu ugurda  halkara ylmy hyzmatdaşlygy ýola goýmakdan,  ylmy-barlag   işlerini ýerine ýetirmekden, innowasion  ylmy-okuw maksatnamalaryny  işläp   düzmekden hem-de önümçilige ornaşdyrmakdan ybarat.

         2.2. Kesgitlenen maksada laýyklykda Merkeziň öňünde şu aşakdaky wezipeler    durýar:

         -  wodorod  energetikasy pudagyny  döretmek  we  ösdürmek   babatda  daşary ýurtlaryň   öňdebaryjy ylmy merkezleriniň,  kompaniýalarynyň  tejribelerini  öwrenmek üçin  maglumatlary  toplamak we seljermek;

         -  hyzmatdaş  daşary ýurt ýokary okuw mekdepleriniň  professor-mugallymlarynyň  we   halkara   guramalarynyň tejribeli hünärmenleriniň   wodorod energiýasy ugry  boýunçasanly  ulgam arkaly onlaýn okuwlaryny            geçmeklerini  guramak;

         -  Merkezde mugallymlaryň we hünärmenleriň   hünär   başarjaňlyklaryny   artdyrmak    boýunça tejribeligi guramak;

        -  uniwersitetiň  hünärmenleriniň  we  talyplarynyň  ýurdumyzyň  ylmy-barlag   merkezlerinde hem-de  daşary  ýurtlaryň  öňdebaryjy  kompaniýalarynyň  ýurdumyzdaky    şahamçalarynda hünär başarjaňlygyny artdyrmak boýunça  gysga möhletli okuwlaryny   we tejribeligi guramak;

        -  wodorod  energetikasy boýunça halkara hyzmatdaşlygyny öwrenmek we ýolagoýmak;

        -  wodorod  energetikasy boýunça   seminarlary,  halkara ylmy-amaly maslahatlary   we    webinar duşuşyklaryny geçirmek;

        -  Türkmenistanda   wodorod energetikasyny  öndürmek   maksady bilen, dünýäde bar  bolan  öňdebaryjy tehnologiýalary önümçilige ornaşdyrmak   boýunça teklipleri   taýýarlamak;

        -  wodorod  energetikasy boýunça düýpli we tejribe ähmiýetli ylmy barlaglary,synaglary geçirmek;

        - Merkeziň   tematiki ylmy barlaglary, synaglary boýunça ýurdumyzyň we daşary   ýurtlaryň abraýly    ýokary okuw    mekdepleriniň professor-mugallymlary   bilen işleriutgaşdyrmak we halkara hyzmatdaşlygy saklamak;

        -  Merkeziň  alyp  barýan  işleri   barada   ýurdumyzyň   we daşary ýurtlaryň   köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde makalalary çap etmek.

                                                                                   III. Merkeziň dolandyrylyşy

        3.1. Merkeziň  işini dolandyrmagy  uniwersitetiň   Alymlar  geňeşiniň agzalarynyň ses   bermegi  esasynda hödürlenilýän we rektoryň   buýrugy  bilen  bellenilýän  ylmy  ýolbaşçy amala  aşyrýar.  Merkeziň ylmy ýolbaşçysy  uly abraýdan  peýdalanýan,   kärine ussat,  ylymlaryň  doktory ýa-da kandidaty  alymlyk derejesi bolmalydyr,  onuň ylmy-pedagogiki iş tejribesi bolsa 3  (üç) ýyldan az bolmaly däldir.

       3.2. Merkeziň  direktory uniwersitetiň  rektorynyň garamagynda durýar.

       3.3. Direktor  Merkeziň esasy   wezipeleriniň   ýerine  ýetirilmegini  üpjün edýär,   onuň  gündelik işini guraýar.

                                                                                     IV. Jogapkärçilik

      4.1.  Merkeziň  resminamalary  nädogry ýa-da möhletinde,   şeýle hem şu  Düzgünnamada   göz  öňünde tutulan wezipeler ýokary hilli ýerine ýetirilmedik ýagdaýynda   Merkeziň direktory jogapkärçilik çekýär.                          

                                                                                     V. Jemleýji  düzgünler

        5.1. Düzgünnama   uniwersitetiň  Alymlar  geňeşiniň  2022-nji  ýylyň 9-njy  fewralynda  geçirilen  №1  belgili mejlisiniň  karary bilen makullanyldy.

        5.2. Şu  düzgünnama  makullanylan  senesinden  başlap  güýje  girýär we möhletsizhereket edýär.

        5.3. Düzgünnama  üýtgetmeler  we  goşmaçalar  uniwersitetiň    Alymlar  geňeşiniň  teklipleri  boýunça  girizilip  bilner.

        5.4. Merkeziň  direktory  Merkezde   ýerine  ýetirlen  işleri  barada  ýyllyk  hasabaty  taýýarlaýar we uniwersitetiň   Alymlar   geňeşiniň mejlisinde hasabat berýär

     “Wodorod energiýasynyň ösüşiniň geljegi” atly okuw-maslahaty. 

     Türkmenistanyň Prezidentiniň 2022-nji ýylyň 28-nji ýanwarynda çykaran 2581-nji karary bilen tassyklanan “Türkmenistanyň wodorod energetikasy babatda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça 2022-2023-nji ýyllar üçin Ýol kartasynyň” Meýilnamasyna laýyklykda, ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak hem-de bu ugurda halkara ylmy hyzmatdaşlygy ýola goýmak maksady bilen uniwersitetde degişli işler alnyp barylýar.

2022 -nji ýylyň fewral aýynyň 28-ne Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde Wodorod energetikasy merkeziniň hünärmenleriniň we uniwersitetiň talyplarynyň gatnaşmagynda Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň (OSCE) gurnamagynda onlaýn duşuşyk geçirildi. 

img

       “Wodorod energiýasy boýunçadaşary ýurtlaryň tejribelerini öwrenmek maksady bilen” wideo aragatnaşyk arkaly  onlaýn konferensiýa (webinar) geçirildi.

         2022-nji ýylyň mart aýynyň 9-ynda sagat 10.00-da Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň Maglumatlar merkezinde Ýaponiýa döwleti bilen Türkmenistanyň hökümetiniň degişli guramalarynyň arasynda “Wodorod energetikasy boýunça daşary ýurtlaryň tejribelerini öwrenmek maksady bilen” wideo aragatnaşyk konferensiýa geçirildi.

img

                   

        Wodorod energetikasyny senagatda ulanmak boýunça UNIDO-nyň global hyzmatdaşlygyna bagyşlanan ösüş boýunça dialogynyň birinji mejlisi geçirild.

        2022-njiýylyň aprel aýynyň 1-ine wideo aragatnaşyk arkaly geçirilen Wodorod energetikasyny senagatda ulanmak boýunça UNIDO-nyň global hyzmatdaşlygyna bagyşlanan ösüş boýunça dialogynyň birinji mejlisine Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde döredilen Wodorod energtikasy merkeziň iş topary hem-de uniwersitetiň professor-mugallymlary işjeň gatnaşdylar. Mejlis Birleşen Milletler Guramasynyň Senagat ösüşi boýunça guramasy (UNIDO) tarapyndangeçirilip, onda ýaşyl wodorody öndürmekde bu guramanyň agza ýurtlarynyň arasynda bütindünýä hyzmatdaşlygy we tejribe alyşmagy ösdürmek boýunça pikiralşyldy. Mejlisde Awstriýanyň, Germaniýanyň, Italiýanyň, Hytaýyň, Müsüriň, Günorta Afrikanyň bilermenleri çykyş etdiler.

img

       Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň  (IAEA) gurnamagynda.

      Atom wodorod önümçiliginiň täjirçilik taýdan ösdürilmegi üçin ýol kartasyny özleşdirmek boýunça  tehniki maslahat geçirildi.                                                                                                 

     2022-nji ýylyň aprel aýynyň 5-7-si aralygynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň  Kompýuter hasaplaýyş merkezinde Atom energiýasy boýunça halkara  agentliginiň (IAEA) gurnamagynda  "Atom wodorod önümçiliginiň täjirçilik taýdan ösdürilmegi üçin ýol kartasyny özleşdirmek" atly temasy boýunça Wodorod energiýasy merkeziniň hünärmenleriniň we daşary döwletleriň hünärmenleriniň arasynda tehniki maslahat geçirildi.

img

                 Ýaponýanyň "Kawasaki Heavy ind". Kompanuýanyň wodorod energiýasynyň önümçiligi  bilen bagly                    tejribesini  öwrenmek hem-de bu ugurda hyzmatdaşlyk  etmegiň mümkinçiliklerini ara alyp  maslahatlaşmak                                                                                  (Wideo aragatnaşyk  arkaly)       

          2022-nji ýylyň aprel  aýynyň  7-8-ine Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde Ýaponiýanyň “Kawasaki  Heavy Ind.” kompaniýasynyň  gurnamagynda   “Wodorod  energiýasynyň  önümçiligi bilen bagly tejribesini öwrenmek  hem-de  bu ugurda  hyzmatdaşlyk  etmegiň  mümkinçiliklerini  ara alyp maslahatlaşmak” atly  temasy boýunça Wodorod   energetikasy   merkeziniň   hünärmenleriniň gatnaşmagynda  wideo  aragatnaşyk  arkaly maslahat geçirildi. Maslahata  şeýle-de Türkmenistanyň Daşary işler,  Energetika  ministrlikleriniň,  “Türkmenhimiýa”,  “Türkmengaz”  we   “Türkmennebit”  döwlet konsernleriniň, Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar  toplumynyň, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň, Türkmenistanyň Daşary işler  Ministrliginiň Halkara  gatnaşyklary institutynyň hünärmenleri gatnaşdylar.

img

    “Türkmenistanda  wodorod  energetikasyny  ösdürmegiň  ähmiýeti" atly onlaýn ylmy-amaly  maslahaty geçirildi. 

          2022-nji ýylyň aprel aýynyň 8-ineÝagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde Türkmenistanyň döwlet  energetika  institutynyň  “Gaýtadan  dikeldiýän  energiýa  çeşmeleri”  ylmy-önümçilik  merkeziniň gurnamagynda Wodorod energetikasy merkeziniň  hünärmenleriniň  gatnaşmagynda  “Türkmenistanda  wodorod energetikasyny ösdürmegiň  ähmiýeti”  atly onlaýn  ylmy-amaly maslahaty geçirildi. Maslahata şeýle-de  Türkmenistanyň  Daşary işler Ministrliginiň  Halkara  gatnaşyklary institutynyň, Türkmenistanyň  Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň  professor-mugallymlary we talyp ýaşlary gatnaşdylar.

img

Wodorod energetikasynda Beýik Britaniýanyň tejribesini öwrenmek hem-de bu ugurdaiki taraplaýyn hyzmatdaşlygy ýola goýmak mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak üçin iş duşuşygy geçirildi (wideo aragatnaşyk arkaly)

         2022-nji ýylyň aprel aýynyň 19-yna Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara  nebit we gaz uniwersitetinde Beýik Britaniýanyň Energetika senagatlary boýunça geňeşi  we beýleki britan kompaniýalarynyň gurnamagynda “Wodorod energetikasynda Beýik Britaniýanyň tejribesini öwrenmek hem-de bu ugurda iki  taraplaýyn hyzmatdaşlygy ýola goýmak mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak” atly tema boýunça  Wodorod energetikasy merkeziniň hünärmenleriniň we ýurdumyzyň degişli  edaralarynyň gatnaşmagynda wideo aragatnaşyk arkaly maslahat geçirildi. Maslahata şeýle-de Türkmenistanyň Daşary Işler Ministrliginiň, Türkmenistanyň Adalat  Ministrliginiň, Türkmenistanyň Energetika Ministrliginiň, Türkmenistanyň  Maliýe we Ykdysadyýet Ministrliginiň, Türkmenistanyň  Bilim Ministrliginiň, «Türkmenhimiýa» döwlet konserniniň, «Türkmengaz» döwlet  konserniniň we «Türkmennebit» döwlet konserniniň, Türkmenbaşynyň nebiti  gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň, «Türkmengeologiýa» döwlet  korporasiýasynyň, Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň, Türkmenistanyň Ylymlar  akademiýasynyň, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz  uniwersitetiniň wekilleri gatnaşdylar.

img

Wodorod energiýasyny senagatda ulanmak boýunça UNIDO-nyň global  hyzmatdaşlygyna bagyşlanan ösüş boýunça dialogynyň ikinji mejlisi geçirildi (wideo aragatnaşyk arkaly)

       2022-nji  ýylyň aprel aýynyň 22-ine wideo aragatnaşyk arkaly geçirilen Wodorod energiýasyny  senagatda ulanmak boýunça UNIDO-nyň global hyzmatdaşlygyna bagyşlanan ösüş  boýunça dialogynyň ikinji mejlisine Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit  we gaz uniwersitetinde döredilen Wodorod  energetikasy  merkeziniň  iş topary  hem-de uniwersitetiň professor-mugallymlary  işjeň  gatnaşdylar. Mejlis Birleşen  Milletler Guramasynyň Senagat ösüşi boýunça guramasy (UNIDO) tarapyndan  geçirilip, onda ýaşyl wodorody öndürmekde bu guramanyň agza ýurtlarynyňarasynda bütin dünýä hyzmatdaşlygy we tejribe alyşmagy ösdürmek boýunça pikiralşyldy. Mejlisde Awstriýanyň, Germaniýanyň, Italiýanyň, Hytaýyň, Müsüriň, Günorta Afrikanyň bilermenleri çykyş etdiler. Mejlise şeýle-de Türkmenistanyň  Daşary işler Ministrliginiň, Türkmenistanyň  Energetika Ministrliginiň,“Türkmenhimiýa” döwlet   konserniniň, “Türkmengaz” döwlet konserniniň,“Türkmennebit” döwlet   konserniniň, Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän  zawodlar  toplumynyň, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň, Ýagşygeldi Kakaýew  adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň,TDIM-niň Halkara gatnaşyklary  institutynyň, Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň wekilleri  gatnaşdylar.

img

 «Wodorod energiýasynyň ösüşiniň geljegi: innowasiýalar we tehnologiýalar» atly okuw maslahaty geçirildi (wideo aragatnaşyk arkaly)

         2022-nji  ýylyň  aprel  aýynyň  28-29-yna  Ýagşygeldi  Kakaýew  adyndaky  Halkara   nebit  we  gaz uniwersitetinde  Ýewropada  Howpsuzlyk   we   Hyzmatdaşlyk   Guramasynyň   gurnamagynda  «Wodorod  energiýasynyň  ösüşiniň  geljegi:  innowasiýalar  wetehnologiýalar» atly  temasy  boýunça  Wodorod  energetikasy  merkeziniň  hünärmenleriniň  we  ýurdumyzyň  degişli  edaralarynyň  gatnaşmagynda   wideoaragatnaşyk    arkaly  okuw  maslahaty  geçirildi. Maslahata  şeýle-de  Türkmenistanyň  Daşary  Işler  Ministrliginiň, Türkmenistanyň   Adalat Ministrliginiň, Türkmenistanyň  Energetika  Ministrliginiň,  Türkmenistanyň  Maliýe  we  Ykdysadyýet   Ministrliginiň, Türkmenistanyň   Bilim Ministrliginiň, «Türkmenhimiýa»  döwlet  konserniniň, «Türkmengaz»  döwlet  konserniniň, «Türkmennebit» döwlet  konserniniň, Türkmenbaşynyň nebiti  gaýtadan  işleýän  zawodlar  toplumynyň,  Türkmenistanyň  Ylymlar  akademiýasynyň,  Türkmenistanyň  Daşary  Işler Ministrliginiň  Halkara gatnaşyklary  institutynyň,  Türkmen  Döwlet  energetika  institutynyň  we  Ýagşygeldi  Kakaýew  adyndaky  Halkara  nebit  we  gaz  uniwersitetiniň wekilleri  gatnaşdylar.

img

Ýaponiýanyň  «Iwatani»  korporasiýasynyň  wodorod  energiýasynyň  önümçiligi bilen  bagly  tejribesini  öwrenmek  hem-de bu  ugurda  hyzmatdaşlyk  etmegiňmümkinçiliklerini  ara  alyp  maslahatlaşmak  (wideo  aragatnaşyk  arkaly).                  2022-nji   ýylyň   maý   aýynyň  10-yna  Ýagşygeldi  Kakaýew  adyndaky  Halkara  nebit    we   gaz   uniwersitetinde   Ýaponiýanyň  «Iwatani»   korporasiýasynyň    gurnamagynda  «wodorod    energiýasynyň   önümçiligi   bilen  bagly  tejribesini   öwrenmek   hem-de   bu ugurda  hyzmatdaşlyk   etmegiň  mümkinçiliklerini  ara  alyp  maslahatlaşmak»  atly  temasy boýunça   Wodorod   energetikasy  merkeziniň  hünärmenleriniň   we   ýurdumyzyň   degişli  edaralarynyň   gatnaşmagynda   wideo  aragatnaşyk  arkaly   maslahat  geçirildi. Maslahata  şeýle-de    Türkmenistanyň   Daşary  Işler  Ministrliginiň,  Türkmenistanyň    Energetika Ministrliginiň,   «Türkmenhimiýa»   döwlet   konserniniň,«Türkmengaz» döwlet   konserniniň  we  «Türkmennebit»  döwlet   konserniniň,  Türkmenbaşynyň   nebiti   gaýtadan    işleýän zawodlar toplumynyň,  Türkmenistanyň  Ylymlar akademiýasynyň,  Türkmenistanyň  Daşary  Işler   Ministrliginiň Halkara   gatnaşyklary   institutynyň,  Ýagşygeldi   Kakaýew   adyndaky  Halkara   nebit   we   gaz   uniwersitetiniň   wekilleri   gatnaşdylar.

img

Wodorod energetikany Türkmenistanda ösdürmek boýunça «ýol kartasynyň» tasalamasy boýunça «tegelek stol» (wideo aragatnaşyk arkaly) geçirildi.

     2022-nji   ýylyň  maý  aýynyň  11-ine  Ýagşygeldi  Kakaýew  adyndaky Halkara  nebit  we  gaz     uniwersitetinde   Ýewropada     Howpsuzlyk    we     Hyzmatdaşlyk    Guramasynyň gurnamagynda   «Wodorod   energetikany Türkmenistanda  ösdürmek  boýunça    «ýol   kartasynyň»    tasalamasy  boýunça    tegelek     stol» atly   temasy  boýunça  Wodorod  energetikasy     merkeziniň     hünärmenleriniň    we    ýurdumyzyň     degişli  edaralarynyň  gatnaşmagynda    wideo  aragatnaşyk  arkaly   maslahaty geçirildi. Maslahata  şeýle-de, Türkmenistanyň   Daşary   Işler   Ministrliginiň, Türkmenistanyň   oba   hojalyk   we    daşky gurşawy goramak  Ministrliginiň,  Türkmenistanyň  Energetika Ministrliginiň, Türkmenistanyň Döwlet  Energetika  institutynyň,   «Türkmengaz»  döwlet    konserniniň, «Türkmennebit»  döwlet   konserniniň, «Türkmenhimiýa»   döwlet  konserniniň, «Türkmengeologiýa»  döwlet korporasiýasynyň, Türkmenistanyň    Adalat    Ministrliginiň,  Türkmenistanyň  Merkezi  bankynyň,  Türkmenistanyň   Maliýe   we   Ykdysadyýet    Ministrliginiň, Türkmenistanyň Daşary    Işler    Ministrliginiň   Halkara  gatnaşyklary   institutynyň, Türkmenistanyň  Ylymlar   akademiýasynyň   we   Ýagşygeldi   Kakaýew     adyndaky  Halkara  nebit  we  gaz uniwersitetiniň   wekilleri   gatnaşdylar.

img